*Biodiversiteit is de verzameling levensvormen op aarde, het omvat alle organismen, soorten, populaties en de genetische variaties die daar voorkomen; evenals hun complexe assemblages binnen gemeenschappen en ecosystemen. Het verwijst ook naar de onderlinge afhankelijkheden van genen, soorten, ecosystemen en hun interacties met het milieu.
I. Een gebied onder hoge bescherming
HET MILIEUCOMITÉ VOOR DE BESCHERMING VAN HET VOLVISCHE IMPLUVIUM (CEPIV)
Mede opgericht door de Société des Eaux de Volvic in 2006, is het Milieucomité voor de Bescherming van het Impluvium Volvic (CEPIV) een publiek-private samenwerking die de vier gemeenten van het impluvium samenbrengt. De missie is om, samen met alle actoren in het gebied, acties uit te voeren die lokale ontwikkeling en het behoud van het impluvium en zijn biodiversiteit verzoenen.
Behoud van het natuurlijke milieu en de biodiversiteit
Sinds de oprichting heeft CEPIV concrete acties ondernomen om deze buitengewone hulpbronnen te behouden: in het bijzonder heeft het partnerschappen opgezet met lokale NGO's die werken aan het behoud van de rijke biodiversiteit van het stroomgebied en de waterwegen.
Het Volvic impluvium, bestaande uit 60 procent bossen en ongeveer 30 % landbouwgrond, herbergt unieke ecosystemen en is een belangrijke bron van biodiversiteit, die CEPIV wil behouden in samenwerking met het Nationaal Bosbouwbureau (ONF) en het Conservatoire d'espaces naturels d'Auvergne (CEN Auvergne).
In 2015 stelde Volvic, in samenwerking met de regio Auvergne, 30 hectare bos beschikbaar voor tien jaar voor de aanleg van het regionale natuurreservaat van cheires en grotten, dat deel uitmaakt van het regionaal natuurpark Auvergne-vulkanen. Het gebied van dit regionale natuurreservaat is de thuisbasis van 13 vleermuizensoorten evenals zeldzame soorten zoals de boskat, de specht en de gevlekte salamander. De gevarieerde landschappen worden gewaardeerd door de lokale bevolking, verenigingen, evenals toeristen en sporters uit de regio en elders.
Daarnaast hebben deze langdurige lokale samenwerkingen Volvic in staat gesteld zich te verbinden aan het behoud van biodiversiteit met gespecialiseerde organisaties, zoals het Conservatoire d'espaces naturels d'Auvergne (CEN Auvergne), BeeOdiversity en de Liga voor de Bescherming van Vogels (LPO).
1. Bescherming van het blauw van de wetlands
In 2012 sloot Volvic zich aan bij het Conservatoire d'espaces naturels d'Auvergne (CEN Auvergne). Sindsdien heeft Volvic een locatie beschikbaar gesteld om de aanwezigheid van de Phengaris alcon-vlinder, ook bekend als de Mouillères azure, te meten. Daarnaast organiseert Volvic elk jaar ecoprojecten waarbij de medewerkers van de Volvic-bottelarij het impluviumgebied schoonmaken om de biodiversiteit te behouden. Deze operatie vindt deels plaats in het beschermde gebied waar deze vlinder beschut is, om de goede gezondheid van zijn ecosysteem op de lange termijn te waarborgen.
2. Bescherming van de biodiversiteit van bijen en flora
Sinds 2016 werkt Volvic samen met het Belgische bedrijf BeeOdiversity om bijenpollen te volgen en zo de biodiversiteit van de flora te bestuderen. Volvic produceert 48 monsters per jaar, waardoor BeeOdiversity jaarlijks 500 tot 800 analyses kan uitvoeren om de milieukwaliteit van de fauna en flora in de regio te beoordelen. In totaal heeft Volvic 12 bijenkorven geïnstalleerd verspreid over zes gebieden van het impluvium, waarmee tegenwoordig een kolonie van 600.000 bijen ontstaat. Eens per jaar oogsten Volvic-medewerkers daar honing om het publieke bewustzijn over biodiversiteit en het milieu te vergroten.
3. Bescherming van de rode wouw
In samenwerking met de League for the Protection of Birds (LPO) ondersteunt Volvic een programma ter bescherming van de rode wouw, een bedreigde vogelsoort, door de aanleg van een voederperceel dat een medewerker van Volvic regelmatig van vlees voorziet om de rode wouwen te voeren. Volvic ontving de Skills Sponsorship Trophy van het Ministerie van Ecologie voor haar bijdrage aan de bescherming van deze soort.
4. De "Volvic" eco-projecten
Deze "eco-werkplaats"-dagen worden sinds 2016 georganiseerd in het hart van het Volvic impluvium (op de Volvic-locatie) in samenwerking met diverse NGO's - de PNRVA (Auvergne Volcanoes Regional Nature Park), de LPO, de CENA (Auvergne Natural Areas Conservatory) en de CEPIV (Milieucomité voor de Bescherming van het Volvic Impluvium). Het doel is om deelnemers (werknemers van de Volvic Water Company, partnerverenigingen, Volvic Volcanic Experience-lopers of gewone burgers) de kans te bieden om een actor te worden in het beheer van dit gebied via diverse acties in het veld.
Het gaat bijvoorbeeld om het graven van drainagekanalen om bospaden te behouden door te voorkomen dat ze in de kloof lopen, het schoonmaken van stukken land waar de blauwe Mouillères leeft om het behoud ervan te bevorderen, het bouwen en opzetten van insectenhotels om de aanwezigheid van deze kleine dieren die essentieel zijn voor biodiversiteit te bevorderen, het onderhouden van de oevers van de Lambertèche-stroom om de natuurlijke omgeving te behouden en de waterkwaliteit voor vee te verbeteren, of, voor de jongsten, deel te nemen aan een educatieve wandeling in het struikgewas of hen te begeleiden bij de bouw van insectenhotels.
Ontwikkeling van een milieuvriendelijk landbouwbeleid
In samenwerking met VetAgro Sup biedt CEPIV wetenschappelijke en technische ondersteuning aan lokale boerderijen om hen te helpen duurzame methoden voor gewas- en landbeheer te adopteren. Het biedt ook hulp bij projecten om over te stappen op biologische landbouw.
Bevordering van doordacht dorps- en wegbeheer en -ontwikkeling
Hoewel slechts 10% van het gebied ontwikkeld is, werkt CEPIV samen met bewoners en lokale gemeenschappen om de infrastructuur continu te optimaliseren en het milieu beter te beschermen. Deze initiatieven richten zich met name op het riool-, weg- en energienetwerk in het hele gebied.
Bescherming van biodiversiteit
We praten over biodiversiteit over het algemeen op drie niveaus:
1. Genetische diversiteit
Genetische diversiteit is de verzameling verschillende genen die voorkomen in alle levende soorten, waaronder planten, dieren, schimmels en micro-organismen.
2. Soortendiversiteit
Soortendiversiteit vertegenwoordigt de verscheidenheid aan soorten, dat wil zeggen de verschillen tussen de verschillende soorten, maar ook de verschillen binnen dezelfde soort.
3. Diversiteit van ecosystemen
Ecosysteemdiversiteit is de verzameling van verschillende habitats, biologische gemeenschappen en ecologische processen, evenals variaties binnen deze individuele ecosystemen.
*Bron: UNEP
II. Volvic, toegewijd aan duurzaam en doordacht beheer van watervoorraden
Gecontroleerde monsters
Een prefectuurdecreet bepaalt de maximale hoeveelheden water die we elk jaar mogen onttrekken. Vastgesteld volgens de beschikbare reserves van het bekken, zijn onze opnames altijd vrijwillig onder onze toestemmingen gebleven. Grondwatermeetapparaten (stromen, volumes) maken continue en permanente monitoring van onze onttrekkingen mogelijk. De staatsdiensten en de waterpolitie controleren onze activiteiten: de resultaten van deze controles worden gedeeld tijdens een jaarlijkse monitoringcommissie.
Volvic, grondwater
Volvisch natuurlijk mineraalwater wordt verzameld tussen 50 en 100 meter diep, in reservaten die voornamelijk worden aangevuld met winterregens. Deze ondergrondse reserves zijn minder gevoelig voor periodes van zomerse droogte dan oppervlaktewater (beken, rivieren, enz.)
Deze droogteperiodes beïnvloeden daarom de waterlopen in het Volvic-gebied, maar ze zijn ook zichtbaar in vergelijkbare waterlopen in de regio, in andere bekkens waar geen bottelactiviteit is.
Klimaatverandering, een echte impact op reservaten:
Klimatologen merken een langzame en gestage stijging van de gemiddelde jaarlijkse temperaturen op (ongeveer +2°C). Wanneer het warmer is, verbruikt de vegetatie meer water, waardoor het niet in het aquifer stroomt om het weer aan te vullen.
Het grondwater van het Volvic-bekken wordt voornamelijk gebruikt om drinkwater te leveren aan 31 gemeenten in het gebied (meer dan 50% van de toepassingen), mineraalwater uit diepere bronnen vertegenwoordigt tussen 20 en 26% van het gebruik en tenslotte rivieren tussen 20 en 30% van het beschikbare water. Deze gegevens komen van de monitoringscommissies van de afgelopen vijf jaar.
Een toegewijde speler
Om zich aan te passen aan klimaatverandering werden tussen 2017 en 2024 400 miljoen liter water bespaard dankzij een investering van 30 miljoen euro.
Om zich aan te passen aan klimaatverandering heeft Volvic op 23 september 2021 toegezegd om het aantal wateropnames dat over het jaar wordt ontnomen op een duurzame manier te verminderen, maar ook tijdens droogtewaarschuwingsperiodes.
Sinds 2022 is de jaarlijkse uittrekkingsvergunning van Volvic met 10% verlaagd. Deze verlagingen zullen vanaf 2025 opnieuw worden beoordeeld, met een extra jaarlijkse verlaging van 5% van de autorisatie. Het proceswaterrecyclingproject binnen de installatie (REUSE-project) zou het mogelijk moeten maken om onze vergunning met nog eens 10% te verminderen zodra het wordt ingezet.
Naast deze structurele verplichtingen zet Volvic zich in om deel te nemen aan de gezamenlijke inspanning door specifieke maatregelen toe te passen om de maandelijkse toelatingen voor wateronttrekking uit het Volvic-aquifer te verminderen in geval van een droogtewaarschuwing (-5%), een verhoogde droogtewaarschuwing (-10%) en een crisis (-12,5%).
De autoriteiten komen meerdere keren per jaar om de teruggetrokken stromen te controleren en hun naleving te waarborgen.
Deze verplichtingen worden ook gemonitord door het jaarlijkse monitoringcomité en kunnen worden herzien, met name op basis van kennis en ontwikkeling van het aquifer en het succes van de industriële processen die samenhangen met de verwachte waterbesparing.
Het veiligstellen van de drinkwatervoorziening, aansluiting met het Volvic waterbedrijf
- In het geval van een risico op drinkwatertekorten is er met steun van Volvic een systeem geïmplementeerd om de drinkwatervoorziening van de 31 gevoede gemeenten te waarborgen.
- Om breuken te voorkomen kan het drinkwatersyndicaat tot 1000 kubieke meter water per dag uit een put in Volvic halen.
- Deze put is geen mineraalwaterboorgat, het is een put zonder goedkeuring voor mineraalwater. Natuurlijk voldoet het onttrekte water aan de kwaliteitsnormen voor water dat bedoeld is om drinkwater te worden.
De aanwezigheid van oud afval op een zeer klein deel van ons land zonder invloed op de kwaliteit van het natuurlijke mineraalwater: we handelen verantwoordelijk en starten een herstelplan
De Vogelbescherming Auvergne-Rhône-Alpes (LPO AuRA), in haar hoedanigheid als beheerder van het regionale natuurreservaat Cheires en Grotten van Volvic, waarschuwde ons in maart 2022 voor de aanwezigheid van oud afval op grond van het Volvic Water Company.
We hebben collectief werk verricht om het gebied en zijn ecosysteem te behouden
Als eigenaar van het betreffende land hebben wij onmiddellijk eerste onderzoeken uitgevoerd om de oorsprong van dit afval te achterhalen, waarvan wij niet op de hoogte waren. De eerste onderzoeken maakten het mogelijk om PVC-, glas- en houtafval op het oppervlak te identificeren, dat een geschatte oppervlakte van 1 hectare beslaat, dat wil zeggen ongeveer 2% van het oppervlak van het regionale natuurreservaat.
PVC werd gebruikt om flessen te maken tussen de jaren 60 en 90, waardoor het mogelijk is de oorsprong van het afval terug te voeren tot vóór de overname van Volvic door Danone.
We hebben de autoriteiten van het gebied (subprefectuur, Volvic Town Hall, Auvergne-Rhône-Alpes regio) geïnformeerd en in overleg gewerkt met de LPO, beheerder van het regionale natuurreservaat, om een passend analyseprotocol op te stellen, rekening houdend met de aanwezigheid van beschermde soorten in dit gebied.
De kwaliteit van het natuurlijke mineraalwater van Volvic en de omliggende waterwegen intact
Dankzij diepgaande analyses uitgevoerd door de Volvic Water Company is het nu zeker dat de kwaliteit van het natuurlijke mineraalwater van Volvic en de omliggende waterwegen intact is. We zijn meer dan ooit toegewijd aan het behouden van de kwaliteit en uniciteit van het natuurlijke mineraalwater van Volvic en hebben onafhankelijke experts ingeschakeld om een diagnose te stellen en een nauwkeurig actieplan af te ronden in overleg met de regio en de LPO, beheerder van het regionale natuurreservaat.
Een rigoureus actieplan om het betreffende land te herstellen
Het actieplan dat samen met de belanghebbenden van het gebied is opgesteld, zal in vijf fasen plaatsvinden:
- Aanvraag voor toestemming om aanvullende onderzoeken uit te voeren die nodig zijn voor afvalbeheer : FEIT;
- Definitieve diagnose door in situ bodemonderzoeken na het verkrijgen van autorisaties: GEDAAN;
- Aanvraag voor toestemming om afval te verwijderen, te behandelen en het land te rehabiliteren na beoordeling van het dossier door de overheidsinstanties: 2e helft van 2023;
- Afvalverwijdering en -behandeling: Vanaf oktober 2023, in 3 fasen: oktober 2023 tot februari 2024 (voltooid) / oktober 2024 tot februari 2025 / oktober 2025 tot februari 2026;
- Rehabilitatie van de locaties die betrokken zijn bij het bevorderen van biodiversiteit : vanaf 2025.
We hebben het ecologisch behoud van dit gebied altijd tot een van onze prioriteiten gemaakt, dus we zullen de beschikbare informatie en de genomen acties blijven delen met alle betrokken belanghebbenden op een verantwoorde en transparante manier.
Om de impact op biodiversiteit en milieu te verminderen, zullen gedurende het hele project verschillende maatregelen worden toegepast om deze effecten te voorkomen en te verminderen: aanpassing van werkperioden, bescherming van bijzondere bomen en gevoelige habitats, beschermende barrières voor amfibieën.
Het is zeer belangrijk op te merken dat volgens de verschillende uitgevoerde studies dit afval geen invloed heeft op de kwaliteit van de waterlopen in de omgeving of het natuurlijke mineraalwater van Volvic, dat meer dan 300 keer per dag wordt gecontroleerd op 50 bemonsteringsplaatsen.