*Biodiversiteit is de verzameling levensvormen op aarde, het omvat alle organismen, soorten, populaties en de genetische variaties die daar voorkomen; evenals hun complexe assemblages binnen gemeenschappen en ecosystemen. Het verwijst ook naar de onderlinge afhankelijkheden van genen, soorten, ecosystemen en hun interacties met het milieu.
I. Een gebied onder hoge bescherming
HET MILIEUCOMITÉ VOOR DE BESCHERMING VAN HET VOLVISCHE IMPLUVIUM (CEPIV)
Het Comité Environnement pour la Protection de l’Impluvium de Volvic (CEPIV), dat in 2006 mede werd opgericht door de Société des Eaux de Volvic, is een publiek-privaat partnerschap waarin de vier gemeenten van het impluvium verenigd zijn. Het comité ondersteunt initiatieven die zowel gericht zijn op de bescherming van de natuurlijke hulpbronnen als op de lokale ontwikkeling van het gebied.
Behoud van het natuurlijke milieu en de biodiversiteit
Sinds de oprichting heeft CEPIV concrete acties ondernomen om deze buitengewone hulpbronnen te behouden: in het bijzonder heeft het partnerschappen opgezet met lokale NGO's die werken aan het behoud van de rijke biodiversiteit van het stroomgebied en de waterwegen.
Het Volvic impluvium, bestaande uit 60 procent bossen en ongeveer 30 % landbouwgrond, herbergt unieke ecosystemen en is een belangrijke bron van biodiversiteit, die CEPIV wil behouden in samenwerking met het Nationaal Bosbouwbureau (ONF) en het Conservatoire d'espaces naturels d'Auvergne (CEN Auvergne).
In 2015 stelde Volvic, in samenwerking met de regio Auvergne, 30 hectare bos beschikbaar voor tien jaar voor de aanleg van het regionale natuurreservaat van cheires en grotten, dat deel uitmaakt van het regionaal natuurpark Auvergne-vulkanen. Het gebied van dit regionale natuurreservaat is de thuisbasis van 13 vleermuizensoorten evenals zeldzame soorten zoals de boskat, de specht en de gevlekte salamander. De gevarieerde landschappen worden gewaardeerd door de lokale bevolking, verenigingen, evenals toeristen en sporters uit de regio en elders.
Daarnaast hebben deze langdurige lokale samenwerkingen Volvic in staat gesteld zich te verbinden aan het behoud van biodiversiteit met gespecialiseerde organisaties, zoals het Conservatoire d'espaces naturels d'Auvergne (CEN Auvergne), BeeOdiversity en de Liga voor de Bescherming van Vogels (LPO).
1. Bijdragen aan de bescherming van het gentiaanblauwtje
In 2012 sloot Volvic zich aan bij het Conservatoire d'espaces naturels d'Auvergne (CEN Auvergne). Sindsdien heeft Volvic een locatie beschikbaar gesteld om de aanwezigheid van de Phengaris alcon-vlinder, ook bekend als de Mouillères azure, te meten. Daarnaast organiseert Volvic elk jaar ecoprojecten waarbij de medewerkers van de Volvic-bottelarij het impluviumgebied schoonmaken om de biodiversiteit te behouden. Deze operatie vindt deels plaats in het beschermde gebied waar deze vlinder beschut is, om de goede gezondheid van zijn ecosysteem op de lange termijn te waarborgen.
2. Bijdragen aan de bescherming van de biodiversiteit van bijen en flora
Sinds 2016 werkt Volvic samen met het Belgische bedrijf BeeOdiversity om bijenpollen te volgen en zo de biodiversiteit van de flora te bestuderen. Volvic produceert 48 monsters per jaar, waardoor BeeOdiversity jaarlijks 500 tot 800 analyses kan uitvoeren om de milieukwaliteit van de fauna en flora in de regio te beoordelen. In totaal heeft Volvic 12 bijenkorven geïnstalleerd verspreid over zes gebieden van het impluvium, waarmee tegenwoordig een kolonie van 600.000 bijen ontstaat. Eens per jaar oogsten Volvic-medewerkers daar honing om het publieke bewustzijn over biodiversiteit en het milieu te vergroten.
3. Bijdragen aan de bescherming van de rode wouw
In samenwerking met de League for the Protection of Birds (LPO) ondersteunt Volvic een programma ter bescherming van de rode wouw, een bedreigde vogelsoort, door de aanleg van een voederperceel dat een medewerker van Volvic regelmatig van vlees voorziet om de rode wouwen te voeren. Volvic ontving de Skills Sponsorship Trophy van het Ministerie van Ecologie voor haar bijdrage aan de bescherming van deze soort.
4. De "Volvic" eco-projecten
Deze "eco-werkplaats"-dagen worden sinds 2016 georganiseerd in het hart van het Volvic impluvium (op de Volvic-locatie) in samenwerking met diverse NGO's - de PNRVA (Auvergne Volcanoes Regional Nature Park), de LPO, de CENA (Auvergne Natural Areas Conservatory) en de CEPIV (Milieucomité voor de Bescherming van het Volvic Impluvium). Het doel is om deelnemers (werknemers van de Volvic Water Company, partnerverenigingen, Volvic Volcanic Experience-lopers of gewone burgers) de kans te bieden om een actor te worden in het beheer van dit gebied via diverse acties in het veld.
Het gaat bijvoorbeeld om het graven van drainagekanalen om bospaden te behouden door te voorkomen dat ze in de kloof lopen, het schoonmaken van stukken land waar de blauwe Mouillères leeft om het behoud ervan te bevorderen, het bouwen en opzetten van insectenhotels om de aanwezigheid van deze kleine dieren die essentieel zijn voor biodiversiteit te bevorderen, het onderhouden van de oevers van de Lambertèche-stroom om de natuurlijke omgeving te behouden en de waterkwaliteit voor vee te verbeteren, of, voor de jongsten, deel te nemen aan een educatieve wandeling in het struikgewas of hen te begeleiden bij de bouw van insectenhotels.
Begeleiding bij de omschakeling naar biologische landbouw
Technische en financiële ondersteuning van de landbouwers in het impluvium om de toepassing van biologische landbouwpraktijken te bevorderen.
In 2017 heeft het CEPIV een nieuw programma opgezet om financiële en technische ondersteuning te bieden aan de landbouwers in het waterwingebied en hen te begeleiden bij hun omschakeling naar biologische landbouwpraktijken.
Tot op heden hebben twee landbouwbedrijven een biologische certificering behaald. Zij vertegenwoordigen ongeveer 10% van het landbouwareaal van het impluvium, dat nu wordt beheerd volgens milieuvriendelijkere praktijken.
Het CEPIV draagt eveneens bij aan de financiering van de verwerking van landbouwafval tot compost, bestemd voor gebruik binnen het waterwingebied. Deze praktijk draagt ook bij aan de bescherming van de waterlopen die door het impluvium lopen, door het behoud van de waterkwaliteit en de drinkplaatsen voor het vee te bevorderen.
Een doordacht beheer en een doordachte inrichting van dorpen en wegen bevorderen
Hoewel slechts 10% van het gebied is bebouwd, werkt het CEPIV samen met de inwoners en lokale overheden om de infrastructuur voortdurend te optimaliseren. Deze initiatieven hebben met name betrekking op de riolerings-, wegen- en energienetwerken in het hele gebied.
Oplossingen vinden om plaagdieren te bestrijden
Sinds 2015 ondersteunt Volvic, in samenwerking met VetAgro Sup, een verantwoord beheer van knaagdierpopulaties, waarbij geen chemische bestrijdingsmiddelen meer worden gebruikt. Volvic heeft onder meer financiële steun verleend aan een doctoraatsonderzoek van landbouwkundigen van VetAgro Sup en aan de oprichting van een micro-onderneming die gespecialiseerd is in het vangen van plaagdieren.
Bescherming van biodiversiteit
We praten over biodiversiteit over het algemeen op drie niveaus:
3. Diversiteit van ecosystemen
Ecosysteemdiversiteit is de verzameling van verschillende habitats, biologische gemeenschappen en ecologische processen, evenals variaties binnen deze individuele ecosystemen.
*Bron: UNEP
II. VOLVIC ZET ZICH IN VOOR EEN DUURZAAM EN VERANTWOORD BEHEER VAN DE WATERBRONNEN
Gecontroleerde monsters
Een prefectuurdecreet bepaalt de maximale hoeveelheden water die we elk jaar mogen onttrekken. Vastgesteld volgens de beschikbare reserves van het bekken, zijn onze opnames altijd vrijwillig onder onze toestemmingen gebleven. Grondwatermeetapparaten (stromen, volumes) maken continue en permanente monitoring van onze onttrekkingen mogelijk. De staatsdiensten en de waterpolitie controleren onze activiteiten: de resultaten van deze controles worden gedeeld tijdens een jaarlijkse monitoringcommissie.
Volvic, grondwater
Volvisch natuurlijk mineraalwater wordt verzameld tussen 50 en 100 meter diep, in reservaten die voornamelijk worden aangevuld met winterregens. Deze ondergrondse reserves zijn minder gevoelig voor periodes van zomerse droogte dan oppervlaktewater (beken, rivieren, enz.)
Deze droogteperiodes beïnvloeden daarom de waterlopen in het Volvic-gebied, maar ze zijn ook zichtbaar in vergelijkbare waterlopen in de regio, in andere bekkens waar geen bottelactiviteit is.
Klimaatverandering, een echte impact op reservaten:
Klimatologen merken een langzame en gestage stijging van de gemiddelde jaarlijkse temperaturen op (ongeveer +2°C). Wanneer het warmer is, verbruikt de vegetatie meer water, waardoor het niet in het aquifer stroomt om het weer aan te vullen.
Het grondwater van het Volvic-bekken wordt voornamelijk gebruikt om drinkwater te leveren aan 31 gemeenten in het gebied (meer dan 50% van de toepassingen), mineraalwater uit diepere bronnen vertegenwoordigt tussen 20 en 26% van het gebruik en tenslotte rivieren tussen 20 en 30% van het beschikbare water. Deze gegevens komen van de monitoringscommissies van de afgelopen vijf jaar.
Een betrokken speler
Om zich aan de klimaatverandering aan te passen, heeft de Société des Eaux de Volvic 38 miljoen euro geïnvesteerd. Dankzij deze investering kon tussen 2017 en 2025 350 miljoen liter water worden bespaard.
Op 23 september 2021 heeft Volvic zich ertoe verbonden de hoeveelheid onttrokken water het hele jaar door blijvend te verminderen, maar ook tijdens periodes van droogtewaarschuwing.
Sinds 2022 is de jaarlijkse vergunning voor wateronttrekking van Volvic met 15% verminderd (10% in 2022 en 5% in 2025). Het project voor de behandeling en recycling van proceswater in de fabriek (REUSE-project) moet het mogelijk maken om onze vergunning vanaf de invoering ervan met nog eens 10% te verminderen.
Naast deze structurele verbintenissen zet Volvic zich in om bij te dragen aan de collectieve inspanning door specifieke maatregelen toe te passen om de maandelijkse vergunningen voor wateronttrekking te verminderen. Zo wordt bij een droogtewaarschuwing een vermindering van 5% toegepast, bij een verhoogde droogtewaarschuwing een vermindering van 10% en in een crisissituatie een vermindering van 12,5%.
De autoriteiten komen meerdere keren per jaar de onttrokken waterdebieten controleren om na te gaan of deze conform zijn. Deze verbintenissen worden ook gecontroleerd door een jaarlijkse opvolgingscommissie. Ze kunnen worden herzien, met name op basis van de beschikbare kennis en de ontwikkeling van de watervoerende laag, evenals van het succes van de industriële processen die verband houden met de geplande waterbesparingen.
Het veiligstellen van de drinkwatervoorziening, aansluiting met het Volvic waterbedrijf
- In het geval van een risico op drinkwatertekorten is er met steun van Volvic een systeem geïmplementeerd om de drinkwatervoorziening van de 31 gevoede gemeenten te waarborgen.
- Om breuken te voorkomen kan het drinkwatersyndicaat tot 1000 kubieke meter water per dag uit een put in Volvic halen.
- Deze put is geen mineraalwaterboorgat, het is een put zonder goedkeuring voor mineraalwater. Natuurlijk voldoet het onttrekte water aan de kwaliteitsnormen voor water dat bedoeld is om drinkwater te worden.
De aanwezigheid van oud afval op een zeer klein deel van ons land zonder invloed op de kwaliteit van het natuurlijke mineraalwater: we handelen verantwoordelijk en starten een herstelplan
De Vogelbescherming Auvergne-Rhône-Alpes (LPO AuRA), in haar hoedanigheid als beheerder van het regionale natuurreservaat Cheires en Grotten van Volvic, waarschuwde ons in maart 2022 voor de aanwezigheid van oud afval op grond van het Volvic Water Company.
We hebben een gezamenlijke aanpak opgezet om het gebied en het ecosysteem ervan te beschermen
Als eigenaar van de betrokken terreinen hebben we onmiddellijk eerste onderzoeken uitgevoerd om de herkomst te achterhalen van het afval waarvan we niet op de hoogte waren. Uit de eerste onderzoeken bleek dat er aan de oppervlakte afval van pvc, glas en hout aanwezig was, verspreid over een geschatte oppervlakte van één hectare. Dit komt overeen met ongeveer 2% van de oppervlakte van het regionale natuurreservaat.
Pvc werd tussen de jaren 1960 en 1990 gebruikt voor de productie van flessen. Op basis van deze informatie kan de herkomst van het afval worden teruggevoerd tot die periode, vóór de overname van Volvic door Danone.
We hebben de lokale autoriteiten geïnformeerd, waaronder de onderprefectuur, de gemeente Volvic en de regio Auvergne-Rhône-Alpes. Vervolgens hebben we overleg gepleegd met de LPO, die het regionale natuurreservaat beheert. Gezien de aanwezigheid van beschermde soorten in dit gebied werd een aangepast analyseprotocol opgesteld.
De kwaliteit van het natuurlijke mineraalwater van Volvic en van de omliggende waterlopen is intact
Dankzij grondige analyses die door de Société des Eaux de Volvic werden uitgevoerd, staat vandaag vast dat de kwaliteit van het natuurlijke mineraalwater van Volvic en van de omliggende waterlopen intact is. Meer dan ooit zetten we ons in voor het behoud van de kwaliteit en het unieke karakter van het natuurlijke mineraalwater van Volvic. We hebben onafhankelijke deskundigen ingeschakeld om een diagnose te stellen en, in overleg met de regio en de LPO, die het regionale natuurreservaat beheert, een nauwkeurig actieplan af te ronden.
Een strikt actieplan voor het herstel van de betrokken terreinen
Het actieplan dat samen met de lokale belanghebbenden werd opgesteld, werd uitgevoerd in vijf fasen:
Aanvraag van een vergunning om aanvullende onderzoeken uit te voeren die noodzakelijk zijn voor het afvalbeheer: VOLTOOID;
Afronding van de diagnose door middel van in-situ bodemonderzoeken na het verkrijgen van de vergunningen: VOLTOOID;
Aanvraag van een vergunning voor de verwijdering en verwerking van het afval en het herstel van de terreinen, na beoordeling van het dossier door de bevoegde overheidsinstanties: tweede helft van 2023: VOLTOOID;
Verwijdering en verwerking van het afval: vanaf oktober 2023, in drie fasen: oktober 2023 tot februari 2024 (voltooid) / oktober 2024 tot februari 2025 (voltooid) / oktober 2025 tot februari 2026: voltooid;
Herstel van de betrokken terreinen met als doel de biodiversiteit te bevorderen: voltooid;
Gedurende twintig jaar is een ecologische monitoring van de betrokken gebieden voorzien.
We hebben het ecologische behoud van dit gebied altijd als een van onze prioriteit